Droga ekspresowa to jedna z dwóch głównych kategorii dróg szybkiego ruchu w Polsce (obok autostrad). Jest to droga publiczna przeznaczona wyłącznie dla pojazdów silnikowych, która umożliwia szybkie i bezpieczne przemieszczanie się między dużymi miastami, regionami lub państwami.
Charakterystyka
Zgodnie z polskimi przepisami (Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej), droga ekspresowa:
- ma ograniczoną dostępność (wjazdy i zjazdy tylko na skrzyżowaniach bezkolizyjnych lub wybranych skrzyżowaniach jednopoziomowych),
- nie ma skrzyżowań z ruchem poprzecznym (brak klasycznych skrzyżowań z sygnalizacją świetlną),
- jest przystosowana do ruchu z dużą prędkością,
- może być jednojezdniowa lub dwujezdniowa, w zależności od natężenia ruchu i warunków terenowych.
Drogi ekspresowe są oznaczane literą „S” oraz numerem, np. S8, S7, S19.
Prędkości dopuszczalne
- Dla samochodów osobowych dopuszczalna prędkość wynosi:
- do 120 km/h na drodze ekspresowej dwujezdniowej,
- do 100 km/h na drodze ekspresowej jednojezdniowej.
W praktyce oznacza to, że autostrady są szybsze (do 140 km/h), ale drogi ekspresowe również pozwalają na płynny ruch z dużą prędkością.
Przykłady:
Przykłady dróg ekspresowych w Polsce to m.in.:
- S8: jedna z najdłuższych dróg ekspresowych, łączy Wrocław, Łódź, Warszawę i Białystok.
- S7: ważna trasa północ–południe, łączy Gdańsk, Warszawę i Kraków.
- S19: część międzynarodowego szlaku Via Carpatia – biegnie wzdłuż wschodniej granicy Polski.
Zakazy i ograniczenia
Na drogach ekspresowych obowiązuje:
- zakaz poruszania się pieszych, rowerzystów, pojazdów zaprzęgowych, ciągników rolniczych i pojazdów wolnobieżnych,
- zakaz zatrzymywania się i postoju poza wyznaczonymi miejscami (np. na MOP-ach lub zatokach awaryjnych).
Elementy infrastruktury
Typowa droga ekspresowa zawiera:
- pas awaryjny (na większości odcinków dwujezdniowych),
- drogi serwisowe i dojazdowe (dla obsługi terenu),
- ekrany akustyczne, przejścia dla zwierząt i inne elementy ochrony środowiska,
- MOP-y (Miejsca Obsługi Podróżnych) z parkingami, toaletami i niekiedy stacjami paliw.

