Wyprzedzanie to jeden z podstawowych, ale też najbardziej ryzykownych manewrów w ruchu drogowym. Polega na przejechaniu obok innego uczestnika ruchu poruszającego się w tym samym kierunku, w celu zajęcia miejsca przed nim na tym samym pasie lub na sąsiednim.
Rodzaje wyprzedzania
- Z lewej strony – to podstawowa, domyślna forma wyprzedzania w Polsce. Dotyczy niemal wszystkich pojazdów i sytuacji.
- Z prawej strony – dozwolone tylko w ściśle określonych warunkach (np. na jezdni jednokierunkowej lub przy dużej liczbie pasów ruchu w tym samym kierunku).
- Na drodze jednojezdniowej lub poza terenem zabudowanym – szczególnie niebezpieczne, bo często wymaga zjechania na przeciwległy pas ruchu.
- Na drodze dwujezdniowej – bezpieczniejsze, bo kierunki ruchu są fizycznie rozdzielone (np. barierą lub pasem zieleni).
Zasady bezpiecznego wyprzedzania
Zgodnie z polskim prawem o ruchu drogowym, kierujący pojazdem może wykonać manewr wyprzedzania tylko wtedy, gdy:
- ma zapewnioną odpowiednią widoczność i miejsce do wykonania manewru,
- nie utrudni i nie zagrozi bezpieczeństwu innych uczestników ruchu,
- sygnalizuje zamiar wyprzedzania odpowiednio wcześnie (np. kierunkowskazem),
- zachowuje bezpieczny odstęp – szczególnie przy wyprzedzaniu rowerzystów, pieszych lub pojazdów o dużych gabarytach (np. ciężarówek),
- nie przekracza linii ciągłej ani nie narusza zakazów (np. znaku B-25: zakaz wyprzedzania).
Zabronione wyprzedzanie – przykłady
Prawo zabrania wyprzedzania m.in.:
- na przejściach dla pieszych i bezpośrednio przed nimi (z wyjątkiem sytuacji, gdy ruch jest kierowany),
- na skrzyżowaniach (poza skrzyżowaniami o ruchu kierowanym lub rondach),
- na wzniesieniach i zakrętach o ograniczonej widoczności,
- na przejazdach kolejowych i bezpośrednio przed nimi,
- w tunelach i na mostach (jeśli oznakowanie tego zabrania).
Przykład praktyczny
Kierowca jedzie drogą krajową poza terenem zabudowanym, za wolno jadącym ciągnikiem rolniczym. Chce go wyprzedzić. Musi:
- upewnić się, że linia na jezdni jest przerywana,
- sprawdzić, czy z naprzeciwka nie nadjeżdża żaden pojazd,
- zasygnalizować manewr lewym kierunkowskazem,
- wykonać manewr szybko i zdecydowanie, nie przekraczając dopuszczalnej prędkości,
- zasygnalizować powrót na swój pas i zakończyć manewr w bezpiecznej odległości.